Direct Air Capture in de glastuinbouw: een toekomstbestendige oplossing voor een structureel CO₂-tekort

Direct Air Capture (DAC) voorziet de Nederlandse glastuinbouw op locatie van fossielvrije CO₂, precies op het moment dat traditionele bronnen onder druk staan. Met de eerste SDE++ beschikkingen voor DAC is deze oplossing financieel binnen bereik, en daarmee geen toekomstmuziek, maar realiteit.

Er tekent zich een structureel CO₂-tekort af

De glastuinbouw maakt twee verschuivingen door die de CO₂-voorziening ingrijpend veranderen.

De sector en de overheid hebben afgesproken de verwarming in de kas op fossiele brandstoffen uit te faseren. Geothermie, elektrische boilers en restwarmte leveren de warmte die kassen nodig hebben, maar genereren geen CO₂ als bijproduct. Tegelijk verdwijnen de industriële bronnen die CO₂ via de OCAP pijpleiding of per truck naar de tuinders transporteert.  Met ingang van 2027 gaat deze CO₂ naar permanente opslag. 

Wageningen University & Research en Glastuinbouw Nederland verwachten in 2031 een structureel tekort van 0,8 tot 1,4 miljoen ton CO₂ per jaar. Dat raakt de sector direct: CO₂-dosering verhoogt de gewasopbrengst met tot wel 30%. Zonder fossielvrij alternatief staan zowel de productiviteit als de Nederlandse tuinbouwexport van €11,3 miljard onder druk.

DAC als strategische innovatie pijler voor de Nederlandse glastuinbouw

Direct Air Capture (DAC) biedt een oplossing die de CO₂-transitie direct mogelijk maakt. Door CO₂ op locatie uit de buitenlucht af te vangen, levert DAC een circulaire en lokaal geproduceerde koolstofbron, onafhankelijk van volatiele gasprijzen en industriële reststromen.

De strategische innovatiewaarde van DAC wordt nu expliciet erkend in het Nederlandse beleid. De Agrifood Innovatieagenda (Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur – LVVN, 18 juni 2026) wijst de glastuinbouw aan als een van de vier prioriteiten in het innovatie domein voor het Nederlandse agrifoodcluster. Daarbij noemt de agenda Direct Air Capture als specifiek aandachtsgebied om een circulaire, fossielvrije CO₂-voorziening veilig te stellen, zodat de Nederlandse glastuinbouw productief, concurrerend en in lijn met de klimaatdoelen blijft. Kortom: DAC wordt  erkend als structurele pijler van een concurrerende en toekomstbestendige glastuinbouwsector.

SDE++: De sleutel tot het opschalen van DAC

Beleidserkenning geeft de richting aan; een werkbaar financieel mechanisme maakt het mogelijk. Het doorslaggevende mechanisme achter de eerste golf DAC-projecten is de SDE++ subsidie. Deze subsidie compenseert de ‘onrendabele top’: het verschil tussen de productiekosten van circulaire DAC-CO₂ en de geldende marktprijs voor CO₂ uit gasverbranding, over een looptijd van 12 tot 15 jaar.

De kracht van dit instrument is dat het  DAC projecten minder risicovol maakt zonder ze te oversubsidiëren. De subsidie dekt alleen wat nodig is om het gat te dichten en neemt automatisch af naarmate fossiele CO₂ schaarser en duurder wordt en DAC-technologie verder opschaalt en goedkoper wordt. Voor telers betekent dit leveringszekerheid op lange termijn en voorspelbare CO₂-kosten.

De DAC-technologie die vandaag commercieel beschikbaar is, levert CO₂ al tegen concurrerende kosten voor de afnemer. Nederlandse telers betalen momenteel gemiddeld €150 per ton afgevangen CO₂ uit de Skytree DAC machines, en in sommige gevallen zelfs onder de €100. Dat bedrag is inclusief elektriciteitsverbruik en subsidie, en is gebaseerd op een afschrijving van de installatie over 20 jaar. Openheid over deze variabelen is belangrijk: ze bepalen elke realistische berekening van de kosten per ton en laten zien dat DAC vandaag al een realistische economische optie is.

De eerste SDE++-toekenningen: Beleidsambitie wordt commerciële realiteit

In 2026 ontving een groep Nederlandse glastuinbouwprojecten de allereerste SDE++-toekenningen voor Direct Air Capture. Samen zijn ze goed voor een afvangcapaciteit van circa 23.000 ton atmosferische CO₂ per jaar en een subsidiebedrag van ongeveer €80 miljoen. Deze toekenningen zijn een beslissende stap in de overgang van de Nederlandse glastuinbouw naar een leverzekere, fossielvrije CO₂-voorziening en brengen DAC van beleidsambitie naar commerciële realiteit. Het eerste Skytree Stratus-systeem wordt nu geïnstalleerd bij Lingezegen Energy om daar een cluster van 10 glastuinbouwbedrijven van CO₂ te voorzien.

Van haalbaarheidsstudie naar gefinancierd project

De stap van concept naar gefinancierde installatie vraagt om grondige financiële modellering en een nauwe afstemming tussen technologie, beschikbare energie bij de tuinder en de eisen van de SDE++-aanvraag.

Skytree begeleidt telers door het hele traject, van haalbaarheidsstudie en subsidieaanvraag tot projectoplevering. Ons team heeft inmiddels jaren ervaring op het snijvlak van DAC-technologie en de Nederlandse glastuinbouw, heeft subsidieaanvragen begeleid met een totale waarde van meer dan €80 miljoen voor glastuinbouwprojecten en werkt samen met tientallen telers aan projecten voor bij elkaar 150 hectare kasoppervlak.